قرقاول یکی از زیباترین و پرجمعیت ترین پرندگان ایران است این پرنده رنگین بال در بیشتر جنگلهای شمال کشور زیست می کند . قرقاولهای ایران همه از یک گونه اند ولی با توجه به پراکندگی جغرافیایی و تفاوت های ظاهری برخی آنها را شامل چهار زیر گونه :

منطقه ارسباران و دشت مغان

 قرقاولهای تالش از آستارا تا چالوس

قرقاولهای گاستان از حدود بابل تا پارك گلستان

قرقاولهای سرخس در جنگلهای مرزی سرخس (هریرود)

 
قرقاولها وابستگی زیادی به جنگلهای و بوته زارها دارند آنها معمولا در جنگلها استراحت و در نقاط باز و كم درخت و كستزار ها به تغذیه می پردازند . جنس نرو ماده این پرنده كاملا با هم تفاوت دارندو رنگ پر آنها برحسب زیرگونه جنس و سن تغییر می كند . نرها ی بالغ پروبال رنگین و پر زرق و برق و دمی دراز تر و سر و گردن آنها به رنگ سبز تیره براق است . در قرقاولهای ماده رنگ پرها نخودی تیره با لكه های قهوه ای زیاد به رنگ محیط اطراف است كه باعث می شود در دوران طولانی خوابیدن روی تخمها و زمان پرورش جوجه ها از دید دشمنان پنهان بماند .

در جنس نر سروگردن غالبا به قرقاولهای نابالغ از لحاظ دم شبیه به كبك و دارای دمهای كوتاه هستند و از این لحاظ بایستی آنها را با كبكها حتی زمانی كه همراه قرقاولهای بالغ دیده میشوند تشخیص داد .

قرقاولهای نر صدایی شبیه به كور - كور دارند و غالبا به هنگام هیجان و تحریك سروصدای زیادی در زیستگاه خویش ایجاد و با بال زدنهای متعدد و پرشهای ناگهانی جلب نظر می كنند . قرقاول پرندهای بسیار تیز پرواز است و با حالتی خاص به هنگام نشست و برخاست توجه انسان را بخود جلب می كند .در كشور هایی كه دارای پوشش جنگلی پراكنده ای هستند در حاشیه جنگلهای در اراضی مردابی  نی زارها و بوته زارها و گاهی در یاغهای بزرگ این پرنده را می توان دید . در اراضی زراعی نیز این پرنده به چرا و تغذیه می پردازد . تمامی قرقاولهای بومی جنوب غربی آسیا از گروه قرقاولهای گردن سیاه هستند كه پرهای گردن آنها به رنگ ارغوانی تیره و دارای قدی كوتاه و فاقد طوق گردنی هستند و رنگ عمومی پرهای آنها خرمایی روشن است.یك كارشناس آموزش محیط زیست مازندران گونه ایرانی قرقاولها را نژاد مربوط به بخشهای خزری می داند كه دارای پرهایی به رنگ سفید در زیربال و رنگ عمومی نارنجی متمایل به قرمز در بخشهای بالای بدن می باشد . به گفته وی نوار ساحلی شمالی دریای خزر از رامس تا میانكاله است و به دلیل تنوع زیستگاهی این پرندگان تمامی منطق دشتی تا كوهستانی مازندران را به عنوان زیستگاه های خود بر گزیدهاند و قرقاول ایرانی با شریط محیطی زیستگاه های شمال كاملا سازگاری داشته و بطور دائم و فصلی از آنها استفاده می كند و برحسب عادت و رفتار از نظر لانه گزینی پناه و عادت غذایی و تولید مثل بخشهای مختلف این زیستگاه را اشغال كرده اند .

قرقاولهای شمال ایران بسیار رنگارنگ هستند نر ها ۷۵ تا ۷۸ سانتیمتر و ماده ها ۵۳ تا ۶۲ سانتیمتر طول دارند . سر پرنده نر به رنگ سبز سیر براق و پوست برهنه دور چشمش قرمز روشن است و گوشپرهای كوچكی دارند .و معمولا طوق گردنی سفید دارند . این پرنده در هنگام خطر اخساس خط پرواز نمی كند بلكه به سرعت می دود و پنهان میشود پروازش سریع و آغازش پر سرو صدااست و معمولادر ارتفاع كم و به مدت كوتاه پرواز میكند . پراكنش قرقاولهادر ساحل خزر از میانكاله تا ارتفاعات مناطق جنگلی هزار جریب نكا - نخ كش - بهشهر - دودانگه و چهاردانگه ساری - لفور سواد كوه - بابل كنار و بند پی بابل و چلا و آمل و منطقه حفاظت شده البرز شمالی و دو هزار و سه هزار و سه هزارتنكابن جواهرده و سادات محله و گالش كلا رامسر ودر خراسان رضوی در منطقه مزری هیرود می باشد .

کشاورز تنها